Phí bảo hiểm hàng hải tăng mạnh tại Eo biển Hormuz:
Khi rủi ro chiến tranh đẩy chi phí logistics leo thang
Những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đang nhanh chóng lan sang lĩnh vực vận tải biển, đặc biệt tại Strait of Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược cho vận chuyển hàng hóa toàn cầu hiện đang bị Iran phong tỏa.
Khi khu vực này bị xếp vào nhóm rủi ro chiến tranh cao, thị trường bảo hiểm hàng hải cũng lập tức phản ứng, kéo theo sự gia tăng mạnh về chi phí và điều kiện bảo hiểm.
1. Phí bảo hiểm hàng hải không còn là chi phí phụ
Trong giai đoạn căng thẳng leo thang, phí bảo hiểm chiến tranh (war risk insurance) đã ghi nhận mức tăng đột biến.
- Mặt bằng phổ biến: 0.1% – 1% giá trị tàu
- Một số trường hợp rủi ro cao: có thể vượt 1%
- Trong các kịch bản cực đoan, một số báo giá từng lên tới 5-10% giá trị tàu
Điều này đồng nghĩa: Một tàu trị giá 100 triệu USD có thể phải trả:
- Từ 100.000 USD → hơn 1 triệu USD
- Thậm chí 5-10 triệu USD trong trường hợp đặc biệt
Nếu trước đây bảo hiểm hàng hải chỉ là phần bổ sung, thì hiện tại, nó đã trở thành yếu tố quyết định việc có nên vận hành tuyến hay không.
2. Vì sao phí bảo hiểm hàng hải tăng mạnh?
Sự gia tăng rủi ro tại khu vực là nguyên nhân chính khiến bảo hiểm hàng hải leo thang:
- Nguy cơ tấn công tàu biển và gián đoạn tuyến vận chuyển
- Căng thẳng địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt
- Tổn thất tiềm tàng lớn đối với tàu và hàng hóa
Bên cạnh đó, các công ty bảo hiểm như thị trường Lloyd’s of London cũng thay đổi cách vận hành:
- Không còn tích hợp rủi ro chiến tranh trong gói tiêu chuẩn
- Áp dụng xét duyệt theo từng chuyến (case-by-case)
- Siết chặt điều khoản và nâng mức khấu trừ
Điều này khiến doanh nghiệp có thể phải trả chi phí cao nhưng vẫn khó tiếp cận bảo hiểm.
3. Tác động lan rộng đến toàn bộ chuỗi logistics
Sự gia tăng của bảo hiểm hàng hải không chỉ ảnh hưởng riêng ngành bảo hiểm mà còn lan rộng đến toàn bộ chuỗi logistics.
Các hãng tàu bắt đầu:
- Hạn chế đi qua khu vực nguy hiểm
- Điều chỉnh hoặc chuyển hướng tuyến vận chuyển
Hệ quả là:
- Thời gian giao hàng kéo dài
- Chi phí vận tải tăng mạnh
- Phát sinh thêm phụ phí liên quan đến rủi ro
Đặc biệt, với vai trò là tuyến trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, mọi biến động tại Strait of Hormuz đều có thể tạo ra tác động dây chuyền đến giá năng lượng và thương mại quốc tế.
4. Doanh nghiệp cần làm gì khi bảo hiểm hàng hải tăng cao?
Trước biến động của bảo hiểm hàng hải, doanh nghiệp cần chủ động để kiểm soát chi phí và rủi ro:
- Rà soát lại điều khoản bảo hiểm hiện tại
- Cân nhắc bổ sung bảo hiểm chiến tranh (war risk insurance)
- Lựa chọn tuyến vận chuyển phù hợp với mức độ rủi ro
- Làm việc với các đơn vị logistics có kinh nghiệm
Việc chuẩn bị từ sớm giúp giảm thiểu rủi ro và tránh phát sinh chi phí ngoài kế hoạch.
5. Kết luận
Việc phí bảo hiểm hàng hải tăng mạnh cho thấy mức độ rủi ro tại Trung Đông đang ở ngưỡng cao.
Trong bối cảnh hiện nay, bảo hiểm hàng hải không còn là chi phí phụ – mà đã trở thành “tấm vé sống còn” để doanh nghiệp duy trì hoạt động vận tải quốc tế.
